Muzeum II wojny światowej w Gdańsku – historia, wystawy

fot. Patryk_Kosmider / depositphotos.com

Muzeum II wojny światowej w Gdańsku to jedna z najważniejszych instytucji kulturalnych w Polsce, która w nowoczesny i emocjonalny sposób opowiada o tragicznych wydarzeniach historii II wojny światowej. Położone w sercu Gdańska, blisko Motławy, muzeum przyciąga zarówno turystów, jak i mieszkańców, oferując wyjątkową wystawę główną muzeum oraz bogaty program edukacyjny i kulturalny. W artykule przybliżamy historię powstania muzeum, jego atrakcje, wartości edukacyjne muzeum oraz praktyczne informacje dotyczące zwiedzania muzeum i biletów muzeum Gdańsk. Dowiedz się, dlaczego jest to obowiązkowy punkt na mapie Gdańsk atrakcji!

Historia powstania muzeum

Muzeum II wojny światowej w Gdańsku zostało powołane 1 września 2008 roku przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego jako Muzeum Westerplatte. W 2008 roku zmieniono nazwę na obecną, a placówka została oficjalnie otwarta 23 marca 2017 roku. Gdańsk, miasto, w którym rozpoczęła się II wojna światowa atakiem na Westerplatte, jest symbolicznym miejscem dla tej instytucji. Celem muzeum jest upowszechnianie wiedzy o historii II wojny światowej, prezentowanie polskiej perspektywy oraz pielęgnowanie pamięci o ofiarach i bohaterach.

Muzeum nadzoruje Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, a jego koncepcję programową opracował zespół historyków pod kierownictwem prof. Pawła Machcewicza. Budynek muzeum, zaprojektowany przez zespół Kwadrat, zdobył uznanie za innowacyjną architekturę, łączącą symbolikę przeszłości (podziemia), teraźniejszości (plac) i przyszłości (wieża widokowa).

Kluczowe daty

• 2008: Powołanie muzeum i rozpoczęcie prac nad koncepcją.

• 2012: Rozpoczęcie budowy gmachu.

• 2017: Oficjalne otwarcie dla zwiedzających.

• 2023: Rekord frekwencji – ponad 500 000 zwiedzających.

Wystawa główna muzeum – serce placówki

Wystawa główna muzeum, zlokalizowana 14 metrów pod ziemią, zajmuje powierzchnię niemal 5 tysięcy m², co czyni ją jedną z największych ekspozycji historycznych na świecie. Składa się z trzech głównych bloków tematycznych: „Droga do wojny”, „Groza wojny” oraz „Długi cień wojny”, podzielonych na 18 sekcji. Ekspozycja opowiada o historii II wojny światowej z polskiej i międzynarodowej perspektywy, ukazując zarówno polityczne uwarunkowania, jak i codzienne życie cywilów.

Główne cechy wystawy

• Eksponaty: Około 3 tysięcy oryginalnych przedmiotów, w tym czołg Sherman, maszyna Enigma czy kamera Juliena Bryana.

• Multimedia: 260 stanowisk multimedialnych z archiwalnymi zdjęciami, filmami i relacjami świadków.

• Narracja: Połączenie wielkiej polityki z historiami zwykłych ludzi, takich jak ofiary obozów koncentracyjnych czy bohaterowie ruchu oporu.

Tabela: Kluczowe sekcje wystawy głównej

Sekcja	Tematyka	Przykładowe eksponaty
Droga do wojny	Geneza konfliktu, totalitaryzmy	Dokumenty nazistowskie, plakaty propagandowe
Groza wojny	Życie codzienne, obozy koncentracyjne Zobacz też: Gdański Teatr Szekspirowski – historia w nowoczesnej odsłonie	Drut kolczasty z Auschwitz, osobiste przedmioty więźniów
Długi cień wojny	Skutki wojny, zmiany granic	Mapa powojennej Europy, listy przesiedleńców

Źródło: Strona muzeum, 2025

Wartości edukacyjne muzeum

Wartości edukacyjne muzeum są nieocenione dla zrozumienia historii II wojny światowej. Placówka nie tylko prezentuje fakty, ale także zachęca do refleksji nad skutkami totalitaryzmów i wartością wolności. Dzięki interaktywnym multimediom i emocjonalnej narracji muzeum przemawia do osób w każdym wieku, szczególnie młodszego pokolenia.

Oferta edukacyjna

• Wystawa dla dzieci „Podróż w czasie”: Dedykowana dzieciom powyżej 12 lat, opowiada o losach warszawskiej rodziny w czasie wojny.

• Warsztaty i lekcje: Programy dla szkół, obejmujące analizy źródeł historycznych i dyskusje.

• Festiwal Kultury Utraconej: Wydarzenie przybliżające straty polskiej kultury w latach 1939–1945.

• Debaty naukowe: Organizowane z okazji rocznic, np. 80. rocznicy zakończenia wojny w 2025 roku.

Cytat

„Muzeum to nie tylko eksponaty – to żywa lekcja historii, która uczy nas szacunku dla wolności i pamięci” – prof. Rafał Wnuk, p.o. dyrektora muzeum, 2024.

Inne atrakcje muzeum

Oprócz wystawy głównej muzeum, placówka oferuje wiele dodatkowych atrakcji, które wzbogacają wizytę i czynią muzeum jednym z kluczowych punktów wśród Gdańsk atrakcji.

Wystawy czasowe

• „FAUNA. Zwierzęta na wojnie i ich ludzie” (wernisaż: 7 maja 2025): Ukazuje rolę zwierząt w czasie wojny.

• „LAS – Schronisko ofiar”: Wystawa o ukrywaniu się przed prześladowaniami.

Kino muzeum

Pokazuje filmy dokumentalne i fabularne związane z II wojną światową. Bilet normalny: 18 zł, ulgowy: 15 zł.

Wieża widokowa

Wysoka na 40,5 metra, oferuje panoramę Gdańska i dostęp do kawiarni oraz restauracji.

Tabela: Dodatkowe atrakcje muzeum

Atrakcja	Opis Zobacz też: Motława – Serce Gdańska, które łączy historię z nowoczesnością	Koszt
Kino muzeum	Filmy historyczne	15–18 zł
Wieża widokowa	Panorama Gdańska	W cenie biletu
Wystawy czasowe	Tematyczne ekspozycje	W cenie biletu lub osobno
Restauracja	Kuchnia polska i międzynarodowa	Od 20 zł

Źródło: Strona muzeum, 2025

Zwiedzanie muzeum – praktyczne informacje

Zwiedzanie muzeum wymaga odpowiedniego zaplanowania, ponieważ ekspozycja jest rozległa i pełna detali. Średni czas zwiedzania wynosi 2–3 godziny, choć dokładne poznanie wystawy może zająć nawet 4–5 godzin.

Godziny otwarcia

• Wrzesień–czerwiec: Wtorek 10:00–16:00, środa–niedziela 10:00–18:00.

• Lipiec–sierpień: Wtorek–niedziela 10:00–20:00.

• Poniedziałki: Zamknięte.

  Zobacz też: Narodowe Muzeum Morskie w Gdańsku – Skarbnica morskiej historii

• Uwaga: W dniach 7–17 stycznia 2025 wystawa główna będzie niedostępna z powodu remontu.

Bilety muzeum Gdańsk

• Bilet normalny: 29 zł.

• Bilet ulgowy: 22 zł (uczniowie, studenci, seniorzy).

• Bilet rodzinny: 72 zł (max. 5 osób, w tym 2 dorosłych).

• Bezpłatne zwiedzanie: Wtorki do 15:00, wymagane wejściówki z kasy.

• Audioprzewodnik: 12 zł (dostępny w 6 językach: polski, angielski, francuski, niemiecki, rosyjski, ukraiński).

Bilety można kupić online na stronie bilety.muzeum1939.pl lub w kasach muzeum. Zaleca się rezerwację online w sezonie wakacyjnym.

Dojazd i parking

Muzeum znajduje się przy placu Władysława Bartoszewskiego 1, blisko historycznego centrum. Dojazd możliwy autobusami linii 106, 130, 166, 208 (przystanek „Muzeum II Wojny Światowej”). Parking podziemny oferuje 142 miejsca (bezpłatny do 3 godzin dla zwiedzających).

Dostępność

Muzeum jest dostosowane do osób z niepełnosprawnościami: dostępne są wózki inwalidzkie, ścieżki dotykowe dla niewidomych oraz wstęp z psami asystującymi.

Kontrowersje i zmiany w ekspozycji

W 2024 roku muzeum znalazło się w centrum dyskusji po usunięciu z wystawy głównej materiałów dotyczących rotmistrza Witolda Pileckiego, rodziny Ulmów i św. Maksymiliana Kolbe. Decyzja wywołała krytykę w mediach społecznościowych, gdzie zarzucano placówce marginalizowanie polskich bohaterów. Władze muzeum wyjaśniły, że zmiany miały na celu powrót do pierwotnej koncepcji wystawy, a Pilecki pozostaje obecny w ekspozycji, choć w innym miejscu. Placówka zapowiedziała także włączenie Kolbego i Ulmów do wystawy stałej w nowej formie, eliminując wcześniejsze nieścisłości.

Dlaczego warto odwiedzić muzeum?

Muzeum II wojny światowej w Gdańsku to nie tylko miejsce pamięci, ale także przestrzeń spotkań, refleksji i edukacji. Jego nowoczesna formuła, łącząca tradycyjne eksponaty z multimediami, sprawia, że historia staje się żywa i dostępna dla każdego. Jako jedno z najchętniej odwiedzanych muzeów w Polsce, w 2023 roku gościło ponad pół miliona osób, ustanawiając rekord frekwencji.

Praktyczne wskazówki

• Rezerwacja biletów: Kup bilety online, aby uniknąć kolejek.

• Audioprzewodnik: Wypożycz, aby lepiej zrozumieć narrację (12 zł).

• Czas zwiedzania: Zaplanuj minimum 3 godziny na wystawę główną.

• Dzieci: Wystawa główna zalecana dla osób powyżej 12 lat.

• Fotografowanie: Dozwolone bez lampy błyskowej.

Podsumowanie

Muzeum II wojny światowej w Gdańsku to wyjątkowe miejsce, które łączy emocjonalną opowieść o historii II wojny światowej z nowoczesną technologią i wartościami edukacyjnymi muzeum. Wystawa główna muzeum przenosi zwiedzających w czasy tragicznego konfliktu, ukazując zarówno heroizm, jak i cierpienie. Położone w sercu miasta, stanowi kluczowy punkt wśród Gdańsk atrakcji.